Het zit er weer op, 4 dagen tot diep in de nacht de live TED 2009 meemaken in Seats2Meet Utrecht. In deze blogpost een kort verslag van de conferentie wetende dat het niet te doen is zoveel moois in een kort bericht te beschrijven.

TED 2009 had als thema The Great Unveiling.TED bestaat 25 jaar, maar in plaats van terug te kijken keek men vooruit. Iedere spreker had een premiere, een ontdekking, een idee, een uitvinding of een gedachte. Alle presentaties zullen de komende dagen online komen op TED.com en ik zal mijn best doen de echte toppers op deze site te laten zien.

Het 25 jarige bestaan betekende ook een verdere verspreiding van TED door een live webstream die werd aangeboden.In seats2meet betekende dit een mooie groep mensen die zich lieten inspireren door de sprekers, maar zeker ook door elkaar. Alle 4 dagen overheerste een erg relaxte en ongedwongen sfeer . Ik wil hierbij ook graag iedereen bedanken die was gekomen en mee geholpen heeft in het creëren van deze fantastische ervaring. Kortom VOLGEND JAAR WEER. Een foto-impressie door Martin van Dam.

Wat was er allemaal te zien? Even in het kort, de betreffende presentaties volgen zsm.

Ja, en nu we dit allemaal weten, wat gaan we er uiteindelijk mee doen. Een paar van mijn favoriete sprekers kwamen hier aan het woord. Vooral Barry Schwartz nam mij de woorden uit mijn mond. Hij keek niet naar voren naar alle mogelijkheden, maar keek juist terug naar enkele kernwaarden die we nodig hebben om de mogelijkheden te benutten. Practical Wisdom. De waarden en deugdzaamheden die in geen enkele werkbeschrijving zijn te formuleren, maar essentieel zijn voor elk intermenselijk contact. Wauw.

Prachtig natuurlijk al die verhalen over een nieuwe tijd en dat die rijp is voor een andere vorm van ondernemen. Lekker meedeinen op die stroom van complimentjes en het gevoel echt iets goeds te doen. Maar daar red je het de komende 3 jaar – de tijd dat volgens deskundigen de crisis gaat duren – niet mee. Hoe hou je in al die malaise je hoofd boven water? Sociaalondernemen.nu verzamelde tips.

Onze tips

• Doe mee aan wedstrijden waar je geld kunt verdienen. Er zijn er talloze, zowel in binnen- als in buitenland. Zo is afgelopen week weer de inschrijving voor de Herman Wijffels Innovatieprijs gestart: hoofdprijs 50.000 euro.
• Via de digitale pioniers kun je subsidie krijgen voor een online initiatief. Er is ook een digitale pioniersacademie. Via allerlei worskhops krijg je onder meer gelerd heo jeen duurzaam ondernemersplan kunt opstellen. Aan het eind van die opleiding doen alle pioniers mee aan een pitch. Hoofdprijs: 25.000 euro. De volgende pitch is op 20 februari (en wij doen ook mee, dus we zijn heel druk bezig met ons businessplan). Hier en hier kun je er meer over lezen.
• Hier vind je nog meer wedstrijden, met een korte beschrijving.
• Ook in het buitenland kun je meedoen aan allerlei wedstrijden. Via dit blog houden we je op de hoogte
• Caroline Franssen stelt gratis haar eBook voor ondernemers ‘Zet je bedrijf in de markt’ beschikbaar. Tot 15 februari kun je dat downloaden via http://www.CarolineFranssen.nl.
• Ook voor Nederlandse ondernemers is er microfinanciering. Via Kenniscentrum Microfinanciering kun je er meer over lezen. Sinds 29 januari heeft het centrum een landelijke dekking. Op de site lees je alles over verschillende regelingen die de overheid heeft ingesteld; je kunt ook lezen over allerlei lokale initiatieven.
• Als je een kleine ondernemer bent, kun je bij Qcredits terecht voor microkredieten. Qcredits is een samenwerkingsverband van ABN AMRO, Fortis Bank, ING, Rabobank en de overheid. Het rentetarief is hoger dan bij een normale kredietverstrekking, ‘maar’, zo stelt directeur Elwin Groenevelt in de Volkskrant, ‘voor dat geld krijgt de ondernemer veel meer begeleiding.’

Engbert Breuker, voorzitter SVN

• Val niet terug in oude ondernemersmechanismen, blijf geloven in wat je doet, dan kom je sterker uit deze crisis.
• Doe je werk met je hoofd én met passie. Verbind je hoofd met je hart, en zorg voor continuïteit in je bedrijf. Daarmee kun je je maatschappelijke waarden uitvoeren en bewijzen.
• Zoek mensen die in je geloven; ga niet met de eerste de beste in zee die je gouden bergen belooft.
• Als je starter bent: ben bewust bezig.
• Als je bedrijf groeit, bedenk dan hoe groot je wil worden en hoe je dat wil realiseren. Zorg dat je die mensen aanneemt die passen bij de kern van jouw gedachten.
• Als je bedrijf in afbouw is, ga met je mensen en klanten om zoals jij zou willen dat er met jou omgegaan wordt.

Thierry Sanders, directeur Bid network

• Maak gebruik van overheidssubsidies als PSI (hier en hier). De subsidiepot dit jaar zit goed vol, de hoogte is gebaseerd op belastinginkomsten uit 2008 en die waren prima. PSI verdubbelt een investering in een bedrijf in een ontwikkelingsland met en maximum van 750.000 euro.
• Maak gebruik van voordelige mogelijkheden om je valutarisico af te dekken. De euro is een sterke munt, de valuta in ontwikkelingslanden zijn dat veel minder. Via onder meer The Currency Exchange Fund van het FMO kun je je daarvoor indekken.
• Investeer met een lokale investeerder, die kunnen lokaal een oogje in het zeil houden
• In ontwikkelingslanden is het nemen van een aandeel in bedrijf nieuw. De meeste ondernemers stellen dat niet op prijs, je neemt namelijk vaak een aandeel in een familiebedrijf. Ze houden er ook niet van dat je in hun boeken kijkt. Bij Bid network kunnen we je adviseren wat een goede constructie zou zijn.

Paul Janmaat, directeur SSO:

• Excelleer als ondernemer: maak een goed ondernemersplan dat zowel qua concept als financieel heel goed in elkaar zit.
• Blijf de toegevoegde waarde van je bedrijf voor de samenleving voor ogen houden.
• Luister goed naar je klant, z/hij neemt je produkt of dienst af, hou de prijs-kwaliteit verhouding van je produkt of dienst in de gaten.
• Hou maatschappelijke trends in de gaten en ga daar mee in de slag.

Rinske van Noortwijk, directeur Greenwish

• Onderzoek hoe je op een creatieve manier je doel kunt bereiken. Via internet kun je veel gratis tips vinden; ruil je expertise met iemand anders die goed is in wat jij zoekt. Er is een groei aan matching-sites van kennis aan sociale doelen.
• Zoek naar een produkt of dienst die dienst kan doen als ‘money maker’, die past bij je doelstelling.
• Steeds meer bedrijven willen aan maatschappelijk betrokken ondernemen doen. Onderzoek of jouw produkt of dienst daar bij zou passen. Maak het bedrijven gemakkelijk om aan te sluiten bij jouw sociale doelstelling.
• Kijk naar nieuwe allianties in je eigen omgeving. Woningbouwcorporaties zijn bijvoorbeeld geïnteresseerd in sociale ondernemingen in de wijk.
• Zorg voor media-aandacht (free publicity), want als jouw produkt of dienst wereldkundig wordt gemaakt, kan dat een boost daaraan geven.

Tweederde van de wereld lijdt honger en wij hebben brokjes voor de hond die uit zijn bek stinkt. Het is maar goed dat de kredietcrisis een eind maakt aan ongebreideld consumentisme. Gek word je ervan!

De huidige kredietcrisis brengt sociaal ondernemerschap in een spagaat. Voor sociaal ondernemerschap als geheel is de crisis een katalysator, voor individuele sociaal ondernemers zijn het zware tijden. Positieve uitzondering vormen de sociaal ondernemers die met een lokale partner uit een ontwikkelingsland daar een zaak opzetten. Voor hen zijn de tijden wel gunstig. Dat blijkt uit een rondgang van sociaalondernemen.nu langs organisaties die zich bezig houden met sociaal ondernemers.

‘Het is een gigantisch moeilijke tijd om bij banken geld te krijgen. Ze kijken vooral naar het risicogehalte van het concept dat voor hen ligt. ’ zegt Paul Janmaat, directeur van de Stichting Sociaal Ondernemen (SSO). ‘Zeker voor startende sociaal ondernemers is het heel lastig. Daar zijn vaak geen of minder zekerheden en vertrouwen op blauwe ogen doen banken niet. Ik hoor om me heen veel verhalen van ondernemers die het moeilijk hebben.’

Voorzitter van Social Venture Netwerk (SVN) Engbert Breuker vult aan: ‘Iedereen zit op dit moment in hetzelfde schuitje. Ook voor sociaal ondernemers geldt dat ze onder de streep genoeg moeten overhouden om hun krediet te kunnen financieren.’

Volgens Janmaat komt het bij sociaal ondernemerschap nog wel eens voor dat er weliswaar veel ideeën zijn, maar die leiden niet altijd tot financieel gezonde businesscases. ‘Als je die concepten terugbrengt tot meetbare proporties, tot reële businessconcepten, dan merk je dat er toch veel lucht in zit. Uiteindelijk moet je ook als sociaal ondernemer winst halen om je sociale doelstellingen te bereiken.’ Excelleren als goed ondernemer met een goed concept is dus het devies. ‘Uiteindelijk moet je met je winst je sociale doelstelling kunnen halen.’

Kansen

Investeerders zijn minder voorzichtig dan banken. Uiteraard geldt ook voor hen dat het een goed concept moet zijn, bedacht door een goed ondernemer, maar ze durven meer risico te nemen.

Toch biedt de crisis ook kansen. Janmaat: ‘Soms moet er eerst op macroniveau iets veranderen voordat dat gevolgen heeft voor de individuele sociaal ondernemer. Deze tijd dwingt iedereen om anders over zaken na te denken. Het grote graaien, het obscene winstbejag, dat kan echt niet meer. Het is overduidelijk dat er een andere economische en maatschappelijke waarheid gaat komen. Een samenleving waarin andere waarden belangrijk gevonden worden. En daar past sociaal ondernemerschap bij uitstek bij. Wat dat betreft is deze crisis een geschenk uit de hemel.’

Ontwikkelingslanden

Thierry Sanders van Bid network is uitgesproken positief over de kansen die deze tijd biedt. ‘In ontwikkelingslanden is nog er steeds groei. Investeerders krijgen ook gewoon return on investment.’ Sanders spreekt zelfs investeerders die spijt hebben dat ze vorig jaar niet geïnvesteerd hebben. ‘Een aantal investeerders had hun geld tijdelijk geparkeerd in aandelen; ze hadden nog geen investeringsobject. Ook omdat ze heel kritisch naar de verschillende businessplannen keken. Daar hebben ze nu echt spijt van. Als ze hadden geïnvesteerd was hun geld niet verdampt maar had het juist meer opgeleverd. Die tendens geldt ook voor de komende jaren.’

Bij sommige projecten is het return on investment zelfs 30%, stelt Sanders. ‘Dan heb je dus in 3 jaar je geld terugverdiend. Als je naar normale fondsen kijkt, is het gemiddelde over de afgelopen 60 jaar 8%.’

SROI

In tegenstelling tot de Nederlandse situatie levert social return on investment (sroi) in ontwikkelingslanden wel wat op, stelt Sanders. Ook voor investeerders voor wie dat het belangrijkst is, is investeren in ontwikkelingslanden een goede zaak, zegt hij. ‘Zo levert een investering van $50.000 gemiddeld 4 banen op in ontwikkelingslanden. In Nederland levert dat niet eens één baan op. Wij hebben er projecten bij die wel 200 banen per $50.0000 opleveren. Voor filantropische fondsen als van de familie Brenninkmeijer is dat natuurlijk een prachtig resultaat.’

In Nederland is sroi nog niet zo’n ingeburgerd begrip. Al was het alleen maar omdat ondernemers daar hun krediet niet mee kunnen terugbetalen. ‘Daar zullen we dus een andere manier voor moeten vinden’, zegt Rinske van Noortwijk van Greenwish. ‘Maar ik weet zeker dat een gevolg van deze crisis is dat we anders gaan nadenken over maatschappelijk rendement. Ik zie nu al steeds vaker dat dat sociale rendement van initiatieven inzichtelijk wordt gemaakt. Wat levert het op in temen van gezondheid of van werkgelegenheid? Daar kun je gewoon cijfers aan hangen.’