Bier en psychiatrie: een gouden greep

De eerste Duurzame Visite vond donderdag 16 april plaats in Bierbrouwerij De Prael in Amsterdam. De Prael is een van de oudste sociaal ondernemingen in Amsterdam. Fer Kok en Arno Kooy richtten de brouwerij 9 jaar geleden op omdat ze chronisch psychiatrische patiënten meer wilden bieden dan alleen dagopvang.. Echt werk, dat was de bedoeling. In 9 jaar tijd is de bierbrouwerij uitgegroeid naar een bedrijf dat 70 mensen in dienst heeft.

Geen krukjes maar bier
Tijdens de visite vertelde Fer Kok hoe onder meer maatschappelijke ontwikkelingen rondom psychiatrie ertoe hebben geleid dat hij en mede-oprichter Kooy ertoe gekomen zijn De Prael op te richten.  ‘In de jaren 80 moesten psychiatrische patiënten weer terug de samenleving in. Niet meer weggestopt in de bossen in Santpoort maar in huizen in de stad. Dat werkte niet voor  iedereen goed..’ Voor mensen met schizofrenie bijvoorbeeld. Ook de –volstrekt normale- wens van deze mensen: baan-werk-vrouw zette Kok en Kooy aan het denken. ‘We wilden werk voor ze creëren, maar dan iets anders dan de gebruikelijke dagbesteding als klussen bij de fietsenmaker, of krukjes maken bij een meubelmaker. ‘ En omdat Kok en Kooy beide in hun vrije tijd bier brouwde, was de combinatie snel gemaakt. Al viel die in eerste instantie niet bij iedereen even lekker.  Kok:‘ Tjsa, alcohol en schizofrenie, dat zagen niet zo heel veel mensen zitten. Vonden niet ze niet zo’n gelukkige combinatie.’
Het bleek een gouden greep. Begonnen op industrieterrein Schinkel in Amsterdam zijn ze vorig jaar verhuisd naar de binnenstand, naar de Oude Zijds Voorburgwal. In het pand op nummer 30 is de bierbrouwerij en de winkel gevestigd.

Voorbeeld
Overal in den lande probeert men het concept van de Prael na te doen. Maar dat lukt niet altijd even goed. ‘In Dronten hebben ze het ook geprobeerd. Maar daar was een nagelnieuw pand neergezet, in de bossen. Te weinig sfeer dus en te ver weg van de mensen. Het was allemaal te clean. ‘
Het is ook niet eenvoudig een bedrijf te runnen met psychiatrische patiënten. Twee dagen voor Duurzame Visite plaatsvond,werd bekend dat sociaal restaurant De Dageraad op Ijburg failliet is. Belangrijke reden: het bleek moeilijk personeel te vinden en te begeleiden. Klanten kregen daardoor niet altijd het eten en de service die zij verwachtten en trokken weg.

Proeflokaal
Kok vertelde heel enthousiast over zijn brouwerij en zijn mensen. En ook heel open. Over de kansen van de brouwerij, en over de bedreigingen.  De Prael wil uitbreiden dit jaar. Onder meer met een proeflokaal dat naast de brouwerij moet komen waar het publiek het bier kan proeven.  Dat betekent dat er bedrijfsmatiger gewerkt moet worden. En daar maakt Kok zich zorgen over.‘ De mensen met wie wij werken zijn een kwetsbare groep. Mensen met een lach en een traan. En waar ik me het meeste zorgen om maak is of zij het wel aankunnen om onder meer druk te werken.’
Financiën zijn een ander punt waar Kok zich zorgen over maakt. ‘ Voor onze inkomsten zijn wij voor 70% afhankelijk van het rijk, via allerlei zorgpotjes voor psychiatrische patiënten. Dat proeflokaal moet daar verandering in brengen.  Maar dat zou er vorig jaar al zijn, maar het is nog steeds een bouwput.’

Inspiratietafel
Het enthousiasme van Kok werkte aanstekelijk. Het bezoek werd zo gegrepen door zijn verhaal, dat het spontaan aanbood om te onderzoeken hoe het De Prael verder kan helpen bedrijfsmatiger te werken. Binnenkort wordt er dan ook een inspiratietafel georganiseerd rondom dat thema.

In het interview hieronder vertelt Fer Kok meer over  de kansen en bedreigingen die hij ziet voor De Prael.

Duurzame Visite: Bierbrouwerij De Prael, Amsterdam from sociaal ondernemen on Vimeo.

Binnenkort verschijnt hier het uitgebreide verhaal van De Prael.