Zonder compromissen sluiten, sta je aan de kant, dan kom je nergens, Daarover gaat de poll die deze maand op sociaalondernemen.nu loopt. Onlangs las ik daar een opmerkelijk voorbeeld van. Het Franse Nutriset- waarover ik laatst een Vrijdag Inspiratiedag schreef- heeft patent aangevraagd op de produktie van Plumpy’nut, een heel voedzame notenpasta. De markt was volgens de Franse producent te klein om een fabriek in een ontwikkelingsland op te zetten en het zou te duur zijn om de notenpasta vanuit Frankrijk te verschepen. Door een patent op het product aan te vragen, biedt Nutriset 
lokale ondernemers de mogelijkheid Plumpy’nut te maken. Het bedrijf voorkomt dat anderen met het product ervan doorgaan en dat er copycats op de markt komen. Zo stelt het Franse moederbedrijf.
Patent vs verkrijgbaarheid
Daar is een hoop om te doen geweest. Een aantal NGO’s liep daar nogal tegen te hoop. Want, zo zeggen de NGO’s, op een levensreddend product ga je geen patent leggen. Dat moet iedereen, overal kunnen maken. De producent stelt daar tegenover dat 
hij dat patent heeft aangevraagd zodat hij lokale producenten kan beschermen. Die hebben daardoor een goed inkomen én de volksgezondheid is geholpen. Twee vliegen in een klap dus. De lokale makers betalen overigens maar een heel klein percentage van de omzet aan het Franse Institute for Research Development, dus niet eens aan Nutriset.
Inmiddels zijn er 11 partners in Afrika, Zuid-Amerika en Azië. Behalve dat het Franse concern lokale producenten kan beschermen, houdt het ook de controle over onder meer de prijs. En volgens critici zal daarom de prijs in sommige lokale markten hoger liggen dan in andere. In ieder geval op de korte termijn. Een NGO zou dat nooit doen, zo is de redenering. Levensreddende produkten mogen daarom nooit gepatenteerd worden.
Vuile handen; ja of nee?
Het dilemma is hier dus: maak je vuile handen door een patent aan te vragen waardoor de prijs mogelijk (tijdelijk) stijgt maar lokale producenten werk hebben en het middel altijd van goede samenstelling is of moet het vrijgegeven worden, waardoor het overal en voor iedereen (gratis) verkrijgbaar is maar waarbij je het risico loopt dat er copycats zijn – dus een mindere kwaliteit- en waarbij de economische bedrijvigheid in een land niet geholpen is.
Wil je echt wat bereiken, dan zul je als sociaal ondernemer vuile handen moeten maken
- Ja, wil je echt iets bereiken dan zul je bereid moeten zijn compromissen te sluiten. Anders blijf je altijd aan de zijlijn staan. (64%, 18 Votes)
- Nee, als sociaal ondernemer moet je ten alle tijden helemaal integer zijn en zuiver handelen. (36%, 10 Votes)
Total Voters: 28
Loading ...
2 Comments
Ik vind jullie vraagstelling en bijbehorend verhaal nogal suggestief. De patentaanvraag kan gezien worden als integer handelen, en dan krijg je meer nee-antwoorden.
PlumpyNut staat in de hulpverleningswereld bekend als vernieuwend, vanwege het distributiesysteem. Hierdoor hoeft het niet ver vervoerd te worden en blijft de prijs van het product laag. Zo kunnen veel mensen baat hebben bij het product, juist ook arme mensen in afgelegen gebieden.
Verder is het maar de vraag of Nutriset het patent ook krijgt. Dit wordt meestal niet gegeven op voedingsproducten, zeker niet op de samenstelling. Lukt de patentaanvraag niet dan geven ze automatisch het recept vrij en creeeren ze juist extra veel namaakmogelijkheden. Je krijgt meer producenten, die niet afdragen, dus de prijs van het product wordt dan nog lager. Voor het Merk zelf niet zo’n goede ontwikkeling, en hoe de productkwaliteit zich ontwikkeld is nog even de vraag. Kortom, niet zo’n slimme actie van Nutriset.
@marijke. Voor de poll kiezen we bewust voor een wat prikkelender stelling, zodat je een duidelijker beeld krijgt. En wat betreft Plumpy’nut: die controverse dateert van 2010. Ik heb in deze post alleen de voor- en tegenstanders belicht, zonder een standpunt in te nemen. Ik denk dat het een heel goed voorbeeld is van wel of geen vuile handen maken. Vandaar dat ik deze case belicht. En dat de berichtgeving automatisch leidt tot meer ‘nee’-antwoorden, zou ik niet direct durven beweren.
One Trackback
[...] maken dus, of dat je heel trouw blijft aan wat jouw missie is. Daarover hadden we hier onlangs een poll die we scherp [...]